صاحل الامر

​#همراه_باقرآن 

آیه 99 سوره بقره

وَلَقَدْ أَنْزَلْنَا إِلَيْكَ آيَاتٍ بَيِّنَاتٍ ۖ وَمَا يَكْفُرُ بِهَا إِلَّا الْفَاسِقُونَ

و یقیناً به سوی تو آیاتی روشن نازل کردیم، و به آنها جز فاسقان کافر نمی شوند.

ترجمه (مکارم شیرازی)

و ما (برای اثبات پیغمبری تو) آیات و دلایل روشن به تو فرستادیم، و بجز فاسقان (و اهل عناد) کسی انکار آن نخواهد کرد.

معانی کلمات آیه

«آیَاتٍ بَیِّنَاتٍ»: آیه‌های واضح و روشن. «الْفَاسِقُونَ»: بیرون روندگان از ربقه شریعت. کافران.

نزول

محل نزول:

این آیه در مدینه بر پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله نازل گردیده است. [۱]

شأن نزول:

«شیخ طوسی» گوید: ابن عباس گويد: كه ابن صوريا القطرانى به رسول خدا صلى الله عليه و آله گفت: يا محمد از براى ما آيه و نشانه اى نياورده اى كه به وسيله آن به خداى تو ايمان بياوريم و از تو پيروى نمائيم سپس اين آيه نازل گرديد[۲].[۳]

تفسیر نور (محسن قرائتی)

«99» وَ لَقَدْ أَنْزَلْنا إِلَيْكَ آياتٍ بَيِّناتٍ وَ ما يَكْفُرُ بِها إِلَّا الْفاسِقُونَ‌

همانا آيات (و نشانه‌هاى) روشنى به سوى تو فرستاديم و جز فاسقان كسى به آنها كفر نمى‌ورزد.

نکته ها

انسان با پيروى از هوسها و ارتكاب گناه، از مدار حقّ خارج شده و به سوى كفر تمايل پيدا مى‌كند. قرآن مى‌فرمايد: سرانجام كسانى كه مرتكب گناه مى‌شوند- اگر توبه و جبران نكنند- تكذيب و كفر است. «1»

ابن‌صوريا كه داستانش در دو آيه قبل آمد، بعد از آنكه پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله سؤالات او را پاسخ داد، بهانه‌اى نداشت جز اينكه بگويد: چون جبرئيل بر تو وحى مى‌آورد نه ميكائيل، ما به تو ايمان نمى‌آوريم. ولى از آنجا كه جوابش با آيه قبل داده شد، براى اغفال مردم عوام يهودى گفت: او دليل روشنى به ما ارائه نكرد.

آيه نازل شد كه مبادا بهانه‌جويى علمايى همچون ابن‌صوريا تو را ناراحت كند، مردم بدانند كه بنى‌اسرائيل بهانه مى‌گيرند وگرنه ما آيات ودلايل روشن ومحكمى فرستاده‌ايم تا كسى در نبوّت تو ترديدى نداشته باشد وبا اين دلايل، تنها كسانى كفر مى‌ورزند كه فاسق باشند و به خاطر هوسها وگناهان زياد، از مدار حقّ بيرون رفته باشند.

پیام ها

1- در برابر تضعيف ناحقّ، بايد تقويت بجا صورت بگيرد. چون علماى يهود، پيامبر اسلام را به ناحقّ تضعيف كرده و گفتند دليل روشنى ندارد، خداوند آن حضرت را تقويت فرمود. «أَنْزَلْنا إِلَيْكَ آياتٍ بَيِّناتٍ»

2- فسق و گناه زمينه‌ى كفر است. «ما يَكْفُرُ بِها إِلَّا الْفاسِقُونَ»

«1». «ثُمَّ كانَ عاقِبَةَ الَّذِينَ أَساؤُا السُّواى‌ أَنْ كَذَّبُوا بِآياتِ اللَّهِ …» روم، 10.

تفسير نور(10جلدى)، ج‌1، ص: 168

پانویس

 طبرسی، مجمع البيان في تفسير القرآن، ج ‌1، ص 111.

 ابن ابى حاتم در تفسير خود نيز از طريق سعيد يا عكرمه او از ابن عباس چنين روايت كرده است.

 محمدباقر محقق،‌ نمونه بينات در شأن نزول آيات از نظر شیخ طوسی و ساير مفسرين خاصه و عامه، ص 23.

منابع

تفسیر نور، محسن قرائتی، تهران:مركز فرهنگى درسهايى از قرآن، 1383 ش، چاپ يازدهم

اطیب البیان فی تفسیر القرآن‌، سید عبدالحسین طیب، تهران:انتشارات اسلام‌، 1378 ش‌، چاپ دوم‌

تفسیر اثنی عشری، حسین حسینی شاه عبدالعظیمی، تهران:انتشارات ميقات، 1363 ش، چاپ اول

تفسیر روان جاوید، محمد ثقفی تهرانی، تهران:انتشارات برهان، 1398 ق، چاپ سوم

برگزیده تفسیر نمونه، ناصر مکارم شیرازی و جمعي از فضلا، تنظیم احمد علی بابایی، تهران: دارالکتب اسلامیه، ۱۳۸۶ش

تفسیر راهنما، علی اکبر هاشمی رفسنجانی، قم:بوستان كتاب(انتشارات دفتر تبليغات اسلامي حوزه علميه قم)، 1386 ش‌، چاپ پنجم‌.

موسسه اهل‌البیت (ع)