صاحل الامر

#​همراه_باقرآن 

آیه 21 سوره غافر

۞ أَوَلَمْ يَسِيرُوا فِي الْأَرْضِ فَيَنْظُرُوا كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الَّذِينَ كَانُوا مِنْ قَبْلِهِمْ ۚ كَانُوا هُمْ أَشَدَّ مِنْهُمْ قُوَّةً وَآثَارًا فِي الْأَرْضِ فَأَخَذَهُمُ اللَّهُ بِذُنُوبِهِمْ وَمَا كَانَ لَهُمْ مِنَ اللَّهِ مِنْ وَاقٍ

آیا در زمین گردش نکردند تا با تأمل بنگرند که سرانجام کسانی که پیش از آنان بودند، چگونه بود؟ آنان از ایشان نیرومندتر بودند، و در زمین آثاری پایدارتر [چون قلعه ها، خانه های استوار و کاخ های بسیار محکم] داشتند، پس خدا آنان را به کیفر گناهانشان [به عذاب] گرفت، و در برابر خدا مدافع و حمایت گری نداشتند.

ترجمه (مکارم شیرازی)

آیا (مردم) در روی زمین سیر و سفر نکردند تا عاقبت کار پیشینیانشان را ببینند که آنها با آنکه بسیار از اینان قوی‌تر و آثار وجودیشان در روی زمین بیشتر بود سرانجام خدا به کیفر گناهانشان بگرفت (و همه را هلاک ساخت) و از (قهر و انتقام) خدا هیچ کس نگهدارشان نبود.

معانی کلمات آیه

واق: نگاهدارنده. «وقى، يقى، وقاء و وقاية».[۱]

تفسیر نور (محسن قرائتی)

أَ وَ لَمْ يَسِيرُوا فِي الْأَرْضِ فَيَنْظُرُوا كَيْفَ كانَ عاقِبَةُ الَّذِينَ كانُوا مِنْ قَبْلِهِمْ كانُوا هُمْ أَشَدَّ مِنْهُمْ قُوَّةً وَ آثاراً فِي الْأَرْضِ فَأَخَذَهُمُ اللَّهُ بِذُنُوبِهِمْ وَ ما كانَ لَهُمْ مِنَ اللَّهِ مِنْ واقٍ «21»

آيا در زمين سير نكردند تا بنگرند عاقبت كسانى كه پيش از آنان بودند و قوت و آثارشان در زمين سخت‌تر و نيرومندتر از اينان بوده چگونه بوده است؟ پس خداوند آنان را به خاطر گناهانشان (به قهر خود) گرفت و در برابر (قهر) خداوند براى آنان هيچ مدافعى نبود.

نکته ها

در آيه‌ى قبل، سخن از قضاوت به حقّ بود؛ در اين آيه مى‌فرمايد: نمونه‌ى داورى به حقّ، قهر الهى نسبت به مجرمان تاريخ است.

جلد 8 - صفحه 237

پیام ها

1- سير و سفر و گردش‌گرى بايد هدفدار باشد. «أَ وَ لَمْ يَسِيرُوا- فَيَنْظُرُوا»

2- تجربه و علم، به سير و سفر نياز دارد. «يَسِيرُوا- فَيَنْظُرُوا»

3- از منابع شناخت و معرفت، تاريخ است. أَ وَ لَمْ يَسِيرُوا …

4- دليل مخالفت كفّار با پيامبر اسلام فريفتگى آنان نسبت به قدرت خويش بوده است. لذا قرآن مى‌فرمايد: ما مقتدرتر از شما را نابود كرديم. «أَشَدَّ مِنْهُمْ قُوَّةً»

5- حفظ آثار باستانى، براى عبرت آيندگان لازم است. «فَيَنْظُرُوا- آثاراً فِي الْأَرْضِ»

6- از تاريخ عبرت بگيريم. كَيْفَ كانَ عاقِبَةُ الَّذِينَ‌ …

7- امروز را نبينيم، عاقبت را ببينيم. عاقِبَةُ …

8- به قدرت و آثار خود نباليم. «كانُوا هُمْ أَشَدَّ مِنْهُمْ قُوَّةً وَ آثاراً»

9- قدرت‌هاى طاغوتى، مانع قهر الهى نيست. أَشَدَّ مِنْهُمْ قُوَّةً … فَأَخَذَهُمُ اللَّهُ‌

10- قدرت و امكانات ملاك رستگارى نيست. أَشَدَّ مِنْهُمْ قُوَّةً … فَأَخَذَهُمُ اللَّهُ‌

11- گناه، عامل قهر الهى است. «فَأَخَذَهُمُ اللَّهُ بِذُنُوبِهِمْ» (زوال تمدن‌ها و سقوط ملّت‌ها، كيفر گناه و كفر آنان است)

12- با آمدن قهر الهى، هيچ گونه دفاعى از هيچ منبعى مؤثّر نيست. «مِنْ واقٍ»

پانویس

 تفسير احسن الحديث، سید علی اکبر قرشی، ج9، ص345

منابع

تفسیر نور، محسن قرائتی، تهران:مركز فرهنگى درسهايى از قرآن، 1383 ش، چاپ يازدهم

اطیب البیان فی تفسیر القرآن‌، سید عبدالحسین طیب، تهران:انتشارات اسلام‌، 1378 ش‌، چاپ دوم‌

تفسیر اثنی عشری، حسین حسینی شاه عبدالعظیمی، تهران:انتشارات ميقات، 1363 ش، چاپ اول

تفسیر روان جاوید، محمد ثقفی تهرانی، تهران:انتشارات برهان، 1398 ق، چاپ سوم

برگزیده تفسیر نمونه، ناصر مکارم شیرازی و جمعي از فضلا، تنظیم احمد علی بابایی، تهران: دارالکتب اسلامیه، ۱۳۸۶ش

تفسیر راهنما، علی اکبر هاشمی رفسنجانی، قم:بوستان كتاب(انتشارات دفتر تبليغات اسلامي حوزه علميه قم)، 1386 ش‌، چاپ پنجم‌