عمومی
همراه با قرآن
آیه 62 سوره شعراء
قَالَ كَلَّا ۖ إِنَّ مَعِيَ رَبِّي سَيَهْدِينِ
موسی گفت: این چنین نیست، بی تردید پروردگارم با من است، و به زودی مرا هدایت خواهد کرد.
ترجمه (مکارم شیرازی)
موسی گفت: هرگز چنین نیست، که خدا با من است و مرا به یقین راهنمایی خواهد کرد.
معانی کلمات آیه
«کلاّ»: چنین نیست. این واژه حرفی است که سخن پیش از خود را ردّ و نفی میکند. یعنی: نگوئید که فرعون و سپاهیانش به ما میرسد.
تفسیر نور (محسن قرائتی)
فَلَمَّا تَراءَا الْجَمْعانِ قالَ أَصْحابُ مُوسى إِنَّا لَمُدْرَكُونَ «61»
پس زمانى كه دو گروه همديگر را ديدند، ياران موسى گفتند: (ما به دام افتاديم و) آنان به ما دست خواهند يافت.
قالَ كَلَّا إِنَّ مَعِي رَبِّي سَيَهْدِينِ «62»
(موسى به آنان) گفت: چنين نيست، قطعاً پروردگارم با من است و مرا هدايت خواهد كرد.
نکته ها
«ترائى» به معناى يكديگر را ديدن و «جمعان» به معناى دو گروه است.
شايد آوردن «أَصْحابُ مُوسى» به جاى بنىاسرائيل، رمز آن باشد كه حتّى ياران نزديك موسى از اينكه دريا در جلو و سپاه فرعون در تعقيب آنان هستند، دغدغهها داشتند.
گرچه هر حركت و قيام و تصميمى، شناخت و بصيرت لازم دارد، ولى لازم نيست انسان در گام اوّل نسبت به تمام مراحل آگاهى داشته باشد. چنانكه حضرت موسى تا لحظهاى كه دريا را در جلو و دشمن را پشت سر خود ديد خبر از برنامه نداشت، امّا ايمان به هدايت الهى همواره در او بود. و لذا فرمود: «إِنَّ مَعِي رَبِّي سَيَهْدِينِ»
پیام ها
1- رهبران آسمانى، در بحرانها دلى آرام دارند و مايهى آرامش ديگران نيز هستند. «كَلَّا إِنَّ مَعِي رَبِّي»
2- به وعدههاى الهى يقين داشته باشيم. (خداوند در آيهى 15 اين سوره به موسى فرمود: «إِنَّا مَعَكُمْ مُسْتَمِعُونَ»، در اين آيه موسى به مردم مىگويد: خداوند وعده داد و او با ماست). «كَلَّا إِنَّ مَعِي رَبِّي»
3- هنگام برخورد با دشمن، (حتّى زمانى كه در يك طرف دريا و در طرف ديگر سپاه دشمن است،) مأيوس نشويد و به خدا توكّل كنيد. «إِنَّ مَعِي رَبِّي»
جلد 6 - صفحه 322
4- پيامبران واسطهى فيض و رحمت خداوند مىباشند. «إِنَّ مَعِي رَبِّي سَيَهْدِينِ» (با توجّه به اينكه هدايت پيامبر، واسطهاى براى هدايت مردم است)
5- انبيا تحت حمايت ويژهى خداوند هستند. «إِنَّ مَعِي رَبِّي»
6- هدايت از شئون ربوبيّت است. «رَبِّي سَيَهْدِينِ»
منابع
تفسیر نور، محسن قرائتی، تهران:مركز فرهنگى درسهايى از قرآن، 1383 ش، چاپ يازدهم
اطیب البیان فی تفسیر القرآن، سید عبدالحسین طیب، تهران:انتشارات اسلام، 1378 ش، چاپ دوم
تفسیر اثنی عشری، حسین حسینی شاه عبدالعظیمی، تهران:انتشارات ميقات، 1363 ش، چاپ اول
تفسیر روان جاوید، محمد ثقفی تهرانی، تهران:انتشارات برهان، 1398 ق، چاپ سوم
برگزیده تفسیر نمونه، ناصر مکارم شیرازی و جمعي از فضلا، تنظیم احمد علی بابایی، تهران: دارالکتب اسلامیه، ۱۳۸۶ش
تفسیر راهنما، علی اکبر هاشمی رفسنجانی، قم:بوستان كتاب(انتشارات دفتر تبليغات اسلامي حوزه علميه قم)، 1386 ش، چاپ پنجم
موسسه اهلالبیت (ع)