صاحل الامر

​همراه با قرآن 

آیه 42 سوره طور

أَمْ يُرِيدُونَ كَيْدًا ۖ فَالَّذِينَ كَفَرُوا هُمُ الْمَكِيدُونَ

یا می خواهند [بر ضد تو] نیرنگ و فریبی به کار گیرند؟ ولی کافران [بدانند که] خود اسیر و محکوم نیرنگ شده اند. ….

ترجمه (مکارم شیرازی)

یا که می‌خواهند با تو مکر و تزویری اندیشند؟ کافران خود به مکر (و انتقام حق) گرفتارند.

معانی کلمات آیه

«کَیْداً»: نیرنگ. حیله‌گری. توطئه. نقشه سوء. «الْمَکِیدُونَ»: گرفتاران نیرنگ. شکست خوردگان توطئه.

تفسیر نور (محسن قرائتی)

أَمْ تَسْئَلُهُمْ أَجْراً فَهُمْ مِنْ مَغْرَمٍ مُثْقَلُونَ «40»

آيا از آنان مزدى (براى رسالت خود) درخواست مى‌كنى، كه پرداخت آن بر آنان سنگين است؟

أَمْ عِنْدَهُمُ الْغَيْبُ فَهُمْ يَكْتُبُونَ «41»

آيا غيب نزد آنان است و ايشان (هر چه را مى‌خواهند در لوح محفوظ) مى‌نويسند؟

أَمْ يُرِيدُونَ كَيْداً فَالَّذِينَ كَفَرُوا هُمُ الْمَكِيدُونَ «42»

يا مگر مى‌خواهند (براى از بين بردن حقّ،) نيرنگى بكار برند؟ (پس بدانند كه) كافران، خود گرفتار كيد خواهند شد.

أَمْ لَهُمْ إِلهٌ غَيْرُ اللَّهِ سُبْحانَ اللَّهِ عَمَّا يُشْرِكُونَ «43»

يا براى آنان معبودى جز خداوند است، منزه است خداوند از آنچه براى او شريك قرار مى‌دهند.

جلد 9 - صفحه 296

نکته ها

«مَغْرَمٍ» به خسارت‌هاى مالى گفته مى‌شود كه بدون جهت دامن انسان را مى‌گيرد، و «مثقل» به معناى تحمّل مشقّت و بار سنگين است.

در حوزه‌ى قدرت الهى هيچ شريكى وجود ندارد، زيرا:

- خزائن از اوست. «وَ لِلَّهِ خَزائِنُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ» «1»

- آفريدن از اوست. «اللَّهُ خالِقُ كُلِّ شَيْ‌ءٍ»* «2»

- علم غيب از اوست. «وَ لِلَّهِ غَيْبُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ»* «3»

- حكومت و سيطره از اوست. لِلَّهِ مُلْكُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ* … «4»

در مورد برخى سؤالات، منتظر جواب نباشيد، گاهى خود سؤال پيام آور است. در اين آيات خداوند، سؤالات مختلفى را مطرح كرده است كه هيچ كدام پاسخ داده نشده‌اند، زيرا هدف از سؤال، رسيدن به پاسخ نبوده، بلكه بيدار كردن مخالفان بوده است.

بايد توجّه داشت كه تكاليف مالى در اسلام نظير خمس و زكات، مزد رسالت نيست بلكه براى اداره جامعه و برقرارى عدالت اجتماعى و رفع مشكلات گوناگون است.

پیام ها

1- انبيا درخواست مزد و پاداش از مردم نداشتند. «أَمْ تَسْئَلُهُمْ أَجْراً»

2- مردم به درخواستِ اجرت از سوى مبلّغ دين حسّاس هستند، در برنامه‌هاى تبليغى بايد به اين خصلت توجّه داشت. «فَهُمْ مِنْ مَغْرَمٍ مُثْقَلُونَ»

3- در ارشاد و دعوت مردم به حق، از طرح مسائل مادّى كه سبب خنثى شدن آثار تبليغ يا نوعى فشار بر مردم است، بايد دورى كرد. «فَهُمْ مِنْ مَغْرَمٍ مُثْقَلُونَ»

4- استفاده از كمك‌هاى داوطلبانه كه برخاسته از عشق و معرفت و نشاط است و مردم خود مى‌پردازند، مانعى ندارد، آنچه منفى است، درخواست مزد از مردم‌

«1». منافقون، 7.

«2». زمر، 62.

«3». هود، 123.

«4». مائده، 17.

جلد 9 - صفحه 297

است. تَسْئَلُهُمْ أَجْراً … مُثْقَلُونَ‌

5- مخالفان انبيا، نه پشتوانه علمى و عقلى دارند و نه پشتوانه‌اى از عالم غيب. «أَمْ عِنْدَهُمُ الْغَيْبُ»

6- يكى از شيوه‌هاى دعوت و هدايت، شيوه پرسش و پاسخ است كه قرآن چگونگى پرسيدن را بيان كرده است. أَمْ‌ … أَمْ‌ … أَمْ‌ … أَمْ‌ …

7- كيد و نيرنگ دشمنان مقطعى نيست، بلكه دائمى است. «يُرِيدُونَ كَيْداً»

8- نتيجه‌ى نيرنگ، به خود افراد باز مى‌گردد. يُرِيدُونَ كَيْداً … هُمُ الْمَكِيدُونَ‌

9- سؤالات و اهداف خود را جمع‌بندى كنيم. «أَمْ لَهُمْ إِلهٌ غَيْرُ اللَّهِ»

منابع

تفسیر نور، محسن قرائتی، تهران:مركز فرهنگى درسهايى از قرآن، 1383 ش، چاپ يازدهم

اطیب البیان فی تفسیر القرآن‌، سید عبدالحسین طیب، تهران:انتشارات اسلام‌، 1378 ش‌، چاپ دوم‌

تفسیر اثنی عشری، حسین حسینی شاه عبدالعظیمی، تهران:انتشارات ميقات، 1363 ش، چاپ اول

تفسیر روان جاوید، محمد ثقفی تهرانی، تهران:انتشارات برهان، 1398 ق، چاپ سوم

برگزیده تفسیر نمونه، ناصر مکارم شیرازی و جمعي از فضلا، تنظیم احمد علی بابایی، تهران: دارالکتب اسلامیه، ۱۳۸۶ش

تفسیر راهنما، علی اکبر هاشمی رفسنجانی، قم:بوستان كتاب(انتشارات دفتر تبليغات اسلامي حوزه علميه قم)، 1386 ش‌، چاپ پنجم‌

موسسه اهل‌البیت (ع)