صاحل الامر

​آیه 33 سوره نساء

وَلِكُلٍّ جَعَلْنَا مَوَالِيَ مِمَّا تَرَكَ الْوَالِدَانِ وَالْأَقْرَبُونَ ۚ وَالَّذِينَ عَقَدَتْ أَيْمَانُكُمْ فَآتُوهُمْ نَصِيبَهُمْ ۚ إِنَّ اللَّهَ كَانَ عَلَىٰ كُلِّ شَيْءٍ شَهِيدًا

و برای هر کسی از آنچه به جای گذاشته وارثانی قرار داده ایم، که از میراث پدر و مادر و خویشاوندان ارث ببرند و کسانی که با آنان پیمان [ازدواج یا پیمان های شرعی و عرفی] بسته اید؛ پس سهم ارث آنان را بدهید؛ یقیناً خدا بر همه چیز گواه است.

ترجمه (مکارم شیرازی)

و ما برای هر چیزی از آنچه پدر و مادر و خویشان به جای گذاشته‌اند وارثانی قرار داده‌ایم، و با هر که عهد و پیمان (حقوقی) بسته‌اید بهره آنان را بدهید (و نقض عهد نکنید) که خدا بر هر چیز گواه است.

معانی کلمات آیه

موالى: وارثان. لفظ ولى در اصل به معنى نزديكى است. سرپرست، دوست، مالك عبد و غلام را مولى گويند كه هر يك به نحوى به انسان نزديكند. در اينجا به ورثه موالى گفته شده كه به ميت نزديك و به ميراث او احقّند.

والدان: پدر و مادر. به عنوان تغليب والدان آمده، مثل حسنين عليهما السّلام.

عقدت: عقد به معنى بستن و گره زدن است. در بيع و پيمان و عقد ازدواج نيز به كار رود. منظور در اينجا عقد ازدواج است.

شهيد: حاضر. مشهود و شهادت: حاضر شدن.[۱]

نزول

محل نزول:

این آیه همچون دیگر آیات سوره نساء در مدینه بر پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله نازل گردیده است. [۲]

شأن نزول:

از طريق ابن اسحاق از داود بن حصين روايت گرديده كه اين آيه درباره ابوبكر بن ابى‌قحافه و پسرش نازل شده است زيرا ابوبكر سوگند ياد كرده بود كه به پسرش ارث ندهد ولى وقتى كه پسرش مسلمان گرديد به وى دستور داده شد كه نصيب و بهره پسر را از ارث به او بدهد[۳].[۴]

تفسیر نور (محسن قرائتی)

وَ لِكُلٍّ جَعَلْنا مَوالِيَ مِمَّا تَرَكَ الْوالِدانِ وَ الْأَقْرَبُونَ وَ الَّذِينَ عَقَدَتْ أَيْمانُكُمْ فَآتُوهُمْ نَصِيبَهُمْ إِنَّ اللَّهَ كانَ عَلى‌ كُلِّ شَيْ‌ءٍ شَهِيداً «33»

و از آنچه پدر و مادر و خويشاوندان و كسانى كه با آنان پيمان بسته‌ايد، برجا گذاشته‌اند، براى هر يك وارثانى قرار داده‌ايم، پس سهم آنان را (از ارث) بپردازيد، زيرا كه خداوند بر هر چيز، شاهد و ناظر است.

نکته ها

«مَوالِيَ» جمع «مولى» داراى معانى مختلفى مى‌باشد، ولى در اينجا مراد وارثان است.

جمله‌ «عَقَدَتْ أَيْمانُكُمْ» اشاره به قراردادهايى است كه پيش از اسلام، ميان دو نفر برقرار مى‌شد و اسلام، با اندكى تغيير، آن را پذيرفت و نامش در كتب فقهى، «ضمان جريره» است.

متن قرارداد به اين صورت بوده كه دو نفر پيمان ببندند در زندگى، همديگر را يارى كنند و در پرداخت غرامت‌ها، كمك هم باشند و از هم ارث برند. (چيزى شبيه قرارداد بيمه در امروز)، كه اگر خسارتى بر يكى وارد شد، هم‌پيمان او، ديه‌ى آن را بپردازد. اسلام اين قرارداد را پذيرفت، ولى ارث بردن از ديگرى را مشروط به آن كرد كه انسان وارثى نداشته باشد.

امام رضا عليه السلام درباره‌ى معناى‌ «وَ الَّذِينَ عَقَدَتْ أَيْمانُكُمْ» فرمودند: مقصود پيمانى است كه مردم با رهبران الهى و معصوم بسته‌اند. «1»

پیام ها

1- تعيين ميزان ارث، به فرمان خداست. «لِكُلٍّ جَعَلْنا مَوالِيَ»

2- خويشان نزديك‌تر، در ارث بردن اولويّت دارند. «الْأَقْرَبُونَ»

3- انسان حقّ دارد در شرايطى مالكيّت خود را از طريق پيمان و قرارداد به ديگرى واگذار كند. «عَقَدَتْ أَيْمانُكُمْ»

4- تعهّدات انسان در زمان حياتش، پس از مرگ، محترم است. «وَ الَّذِينَ عَقَدَتْ‌ أَيْمانُكُمْ فَآتُوهُمْ نَصِيبَهُمْ»

«1». وسائل، ج 12، ص 241.

جلد 2 - صفحه 60

5- وفاى به پيمان و عهد، واجب است. «فَآتُوهُمْ نَصِيبَهُمْ»

6- بدهكاران بايد براى پرداخت بدهى، به سراغ طلبكاران بروند. «فَآتُوهُمْ نَصِيبَهُمْ»

7- ايمان به حضور خداوند، رمز تقوا و هشدار به كسانى است كه وفادار به پيمان‌هاى خود نيستند. «إِنَّ اللَّهَ كانَ عَلى‌ كُلِّ شَيْ‌ءٍ شَهِيداً»

پانویس

 تفسیر احسن الحدیث، سید علی اکبر قرشی

 طبرسی، مجمع البیان فی تفسیر القرآن، ج ‌3، ص 3.

 تفسير كشف الاسرار و سنن ابوداود از عامه.

 محمدباقر محقق،‌ نمونه بینات در شأن نزول آیات از نظر شیخ طوسی و سایر مفسرین خاصه و عامه، ص 194.

منابع

تفسیر نور، محسن قرائتی، تهران:مركز فرهنگى درسهايى از قرآن، 1383 ش، چاپ يازدهم

اطیب البیان فی تفسیر القرآن‌، سید عبدالحسین طیب، تهران:انتشارات اسلام‌، 1378 ش‌، چاپ دوم‌

تفسیر اثنی عشری، حسین حسینی شاه عبدالعظیمی، تهران:انتشارات ميقات، 1363 ش، چاپ اول

تفسیر روان جاوید، محمد ثقفی تهرانی، تهران:انتشارات برهان، 1398 ق، چاپ سوم

برگزیده تفسیر نمونه، ناصر مکارم شیرازی و جمعي از فضلا، تنظیم احمد علی بابایی، تهران: دارالکتب اسلامیه، ۱۳۸۶ش

تفسیر راهنما، علی اکبر هاشمی رفسنجانی، قم:بوستان كتاب(انتشارات دفتر تبليغات اسلامي حوزه علميه قم)، 1386 ش‌، چاپ پنجم‌

موسسه اهل‌البیت (ع)

​#دعاے_امام_صادق_علیـہ_السلام_براے_رفع_بیمارے 

🌿امام صادق علیـہ السلام هنگام درد و حادثـہ ناگوار مے فرمود : 

☘اللَّهُمَّ إِنَّكَ عَيَّرْتَ أَقْوَاماً فَقُلْتَ قُلِ ادْعُوا الَّذِينَ زَعَمْتُمْ مِنْ دُونِهِ فَلا يَمْلِكُونَ كَشْفَ الضُّرِّ عَنْكُمْ وَ لا تَحْوِيلًا فَيَا مَنْ لَا يَمْلِكُ كَشْفَ ضُرِّي وَ لَا تَحْوِيلَهُ عَنِّي أَحَدٌ غَيْرُهُ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ اكْشِفْ ضُرِّي وَ حَوِّلْهُ إِلَى مَنْ يَدْعُو مَعَكَ إِلَهاً آخَرَ لَا إِلَهَ غَيْرُكَ☘   

🔹️بار خدایا ! تو مردمے را سرزنش ڪردے و فرمودے : بگو اے محمد آن هایے را ڪـہ در برابر خدا پنداشتند بخوانید تا بدانید ڪـہ نمے توانند از شما زیانے را دور ڪنند و دگرگونے نمایند پس اے خدایے ڪـہ جز او نمے تواند زیان مرا دور ڪند و جز او نمے تواند آنرا دگرگون نماید. بر محمد و آل محمد درود فرست و بیمارے مرا برطرف ساز و آن را از من بگردان بـہ سوے ڪسے ڪـہ با تو معبود دیگرے را مے خواند خدایے جز تو نیست.

 📚اصول ڪافے ج 2 ص 564

​💠 با مغرورها چه کنیم؟

▪️عده‌اى مغرورند؛ اينها به ضربه احتياج دارند، به درد نياز دارند تا غرورشان از بين برود. اين ضربه‌ها در چه زمينه‌اى بايد به اينها وارد شود و اين دردها، چه وقتى بايد به اينها داده شود؟ 

▫️آن لحظه‌اى كه بر خر مرادش مى‌نشيند و مى‌تازد، آن لحظه‌اى كه در اوج غرور است، اگر به او درس داده شود، مسخره مى‌كند و مى‌خندد و رد مى‌شود.

▪️اگر به اين شخص مى‌خواهيد درس بدهيد، بايد او را به يك قبرستان دور ببريد يا در يك پاييز زرد يا در يك شب خسته، برايش سؤال طرح كنيد. اگر نسبت به شما عالى‌تر است، كارى كنيد كه در آن شب، او سؤال طرح كند؛ و اگر ضعيف‌تر است، برايش سؤال مطرح كنيد و در لباس شاگردى‌اش فرو برويد تا استاد شما شود و جوابتان را بدهد…

▫️پس بايد ببينيم چگونه مى‌شود به او ريشه داد؛ چگونه مى‌شود فكرش را به جريان انداخت. آن جريان فكرى كه به شناخت‌ها مى‌رسد، و شناخت‌ها به عشق، و عشق در نتيجه به حركت مى‌انجامد، و اگر حركت و عمل به سمت جهتى برتر باشد، به رشد مى‌رسد. بايد ديد اين سير مدام، به چه چيزهايى نياز دارد؟

✍استاد صفایی حائری

┄┄┅┅┅❅❁❅┅┅┅┄┄

​🏴محضر امام صادق عليه‌السلام عرض شد: 

كمترین ثواب و اجرى كه براى زائر قبر حضرت امام حسين عليه‌السلام مى‌باشد، چيست؟

حضرت فرمودند:

كمترين پاداشى كه براى او است اين است که خداوند متعال خود و اهلش را حفظ كرده تا به خويشانش باز گردد و وقتى روز قيامت شد خداوند متعال حافظ او خواهد بود. 

📚 کامل الزیارات، باب۴٩، ح۵

☘امام على عليه السلام: 

💠عَجِبتُ لِعامِرِ دارِ الفَناءِ و تارِكِ دارِ البَقاءِ!

در شگفتم از آباد كننده سراى فانى و رها كننده سراى باقى!

📚نهج البلاغه حکمت126

💠إنَّ الشَّقِيَّ مَن حُرِمَ نَفعَ ما اُوتِيَ مِنَ العَقلِ و التَّجرِبَةِ 

بدبخت كسى است كه از عقل و تجربه خود بهره نگيرد

📚 نهج البلاغه نامه78